Stationsdistrict Nijmegen

Gebiedsvisie voor een hoogstedelijke stationsomgeving
pro.68.241209_visiekaart_11000_a0_web.webp
pro.68.20221118_132750_copy.webp
pro.68.478_rh_schematische_doorsnede_stationsgebied.webp
pro.68.478_vogelvluchtnoordzijdestationsplein_web.webp
pro.68.478_keizerkarelpleinneerstortperspectief_ontwerp_web.webp
pro.68.4783drhgroene_corridor_spoorpark_web.webp
pro.68.478profiel_van_schaeck_mathonsingel_visie.webp
In opdracht van de gemeente Nijmegen werkten we aan een integrale gebiedsvisie voor het Stationsdistrict. Hierin schetsen we een wenkend perspectief en ontwerpen de ruimtelijke kaders voor de ontwikkeling van dit stadsdeel in de komende jaren tot een hoogstedelijk knooppunt: een ambitieus, groen en eigenzinnig Stationsdistrict waar het prettig verblijven is.

Gemeente Nijmegen

2023 - 2024

Arcadis Over Morgen

pro.68.huidigesituatie.webp
De omgeving van het station in Nijmegen is als belangrijke NOVEX-verdichtingslocatie volop in verandering. De stad heeft de ambitie om hier ongeveer 2000 woningen, tot 10.000 m2 kantoorruimte plus ruimte voor cultuur en overige voorzieningen toe te voegen.

De condities voor de beoogde verdichting zijn echter niet voldoende op orde: hiervoor is de ruimtelijke kwaliteit in het gebied momenteel onvoldoende. De inrichting is op veel plaatsen zeer verhard en voor fietsen, wandelen en verblijven is te weinig ruimte. De oorspronkelijke kwaliteiten van het 19e-eeuwse stratenplan en het natuurlijke hoogteverschil zijn op de achtergrond geraakt.
Ontwarren, verdichten en vergroenen
Ontwarren, verdichten en vergroenen
De complexiteit van deze opgave ligt in het combineren binnen schaarse ruimte van de functie van gebied als mobiliteitsknooppunt met de ambitie van een forse verdichting van programma en het toevoegen van verblijfskwaliteit. Dat alles in een gebied dat bovendien deels de status van rijksbeschermd stadsgezicht heeft.
pro.68.conceptueledoorsnedestationsdistrict.webp
Landschap en erfgoed als identiteitsdragers
We bouwen voort op de unieke bestaande kwaliteiten in het gebied. Aan de centrumzijde van het station zetten we vooral in op het verbeteren van de stadsstructuur. Hier vormt het beschermd stadsgezicht van de 19e-eeuwse stadsuitleg een waardevolle basis en inspiratiebron. Aan de westzijde van het spoor is de ligging op de rand van de spoelzandwaaier de belangrijkste identiteitsdrager.
Landschap en erfgoed als identiteitsdrag
Westzijde: een nieuw spoorpark
Het reliëf van de spoelzandwaaier en het spoortalud vormen een scheidslijn tussen gebieden met verschillende karakteristieken. Dit koesteren we door we door het hoogteverschil zichtbaar te maken en de nu grotendeels onbestemde ruimte om te vormen tot een spoorpark.

Dit natuurlijke en ecologisch ingerichte spoorpark wordt een onderdeel van de Groene Corridor, de doorgaande groenstructuur tussen Waal en de bossen bij Heumensoord. Het vormt de ruggengraat in het gebied van waaruit groene vingers zich uitstrekken tot in de omliggende straatjes.

Naast het bieden van een prettige wandeling tussen station en de Waal, draagt het spoorpark ook bij aan de klimaatadaptiviteit van dit sterk verdichtende stationsdistrict. Het biedt ademruimte en verkoeling voor mens en dier en helpt water vast te houden.
Nu

Nu

Straks: spoorpark

Straks: spoorpark

Centrumzijde: verbeteren van de stadsstr
Centrumzijde: verbeteren van de stadsstructuur
Aan de centrumzijde van het station zetten we vooral in op het verbeteren van de stadsstructuur. Naast het verder terugdringen van ruimte voor de auto is een belangrijk instrument hiervoor het ontwarren en vereenvoudigen van de kluwen van bus- fiets en wandelroutes. Die zorgt er momenteel immers voor dat de directe omgeving van het station geen aantrekkelijke ruimte is. Door een nieuwe configuratie van busperrons, -routes en -buffers komen fietsers en wandelaars op de twee belangrijkste routes tussen station en binnenstad vrijwel geen bussen meer tegen.
Tunnelweg wordt stadsstraat
De Tunnelweg wordt versmald voor autoverkeer; langs de flanken wordt nieuwbouw toegevoegd die ook adresseert aan de Tunnelweg, waardoor deze weg meer het karakter van een stadsstraat krijgt. Zo wordt er direct naast het station veel programma toegevoegd, dat tegelijkertijd het stationsplein beter inkadert.
Tunnelweg wordt stadsstraat
Nieuw pocketpark
Ook wordt er ruimte voor groen vrijgespeeld: beschaduwde groene routes in alle richtingen en groene verblijfsplekken. Zoals een pocketpark tussen Vredestraat en Stieltjesstraat; een stapsteen tussen station en Kronenburgerpark.
Nieuw pocketpark
Herstellen van de 19e-eeuwse erfenis als basis voor de toekomst
De monumentale singels en het Keizer Karelplein bieden een unieke, krachtige stadsstructuur die als basis dient voor de doorontwikkeling van het Stationsdistrict. De plekken waar die structuur gehavend is worden met zorg aangepakt, om deze unieke Nijmeegse erfenis een nieuwe toekomst te geven.
Herstellen van het groene karakter
Herstellen van het groene karakter
We herstellen van de groene omarming van straten, pleinen en gebouwen. Het royale groene karakter ervan biedt namelijk een perfect passend antwoord op de actuele vraag naar verblijfsklimaat met een gezonde en klimaat adaptieve inrichting. Zo zetten we op de Van Schaeck Mathonsingel, de monumentale route tussen station en Keizer Karelplein, in op het vergroenen en activeren van de voorterreinen, die nu voornamelijk als parkeerruimte worden gebruikt. Ook stellen we voor de oorspronkelijke opzet van de singel te herstellen, waarin de hoofdwandelroutes aan de randen van het profiel geplaatst zijn, terwijl het middenplantsoen meer een verblijfsruimte wordt. Zo krijgt ook de flankerende bebouwing, bestaand en nieuw, de kans om meer interactie aan te gaan met de singel.
Van Schaeck Mathonsingel nu

Van Schaeck Mathonsingel nu

Van Schaeck Mathonsingel straks: wandelr

Van Schaeck Mathonsingel straks: wandelroutes naar de flanken, groene en actieve voortuinen

Keizer Karelplein als flaneerplein
Keizer Karelplein als flaneerplein
De ruimte die de auto heeft ingenomen op de singels binnen het Stationsdistrict en het Keizer Karelplein, heeft op diverse plekken geleid tot een verschraling van de oorspronkelijke groene grandeur en is ten koste gegaan van de ruimte voor voetgangers. Met de inzet op royaal groen en herstellen van historische routes wordt een deel van deze ruimte teruggegeven.

Ook op het iconische Keizer Karelplein streven we naar het herstellen van de 19e-eeuwse allure. Wanneer het lukt om de fietspaden naar binnen te verplaatsen, ontstaat ruimte aan de buitenzijde van het plein voor vergroening en een comfortabelere wandelroute, geflankeerd door een dubbele bomenrij. Ook de oorspronkelijke groene voorruimten voor de gebouwen komen er zoveel mogelijk terug. Tegelijkertijd blijft het Keizer Karelplein een belangrijk knooppunt in het verkeersnetwerk van de stad.
bron: Regionaal Archief Nijmegen

bron: Regionaal Archief Nijmegen

Meer ruimte voor groen en wandelen op Ke

Meer ruimte voor groen en wandelen op Keizer Karelplein

Vijf speerpunten voor de ontwikkeling van het stationsdistrict
In de visie formuleerden we vijf speerpunten voor de ontwikkeling van het stationsdistrict:

• Het stationsdistrict wordt onderdeel van het verbrede centrum.
• Het gebied is een hoogwaardige OV-knoop om te reizen en te verblijven.
• Het raamwerk van openbare ruimte vormt de basis voor verbinding en verblijven.
• Erfgoed en landschap zijn dé identiteitsdragers van het gebied.
• Inzet op de toekomstbestendigheid van het stationsdistrict op het gebied van klimaat, ecologie en energie.

gerelateerd nieuws